1. Nguồn gốc và đặc điểm

• Thông thường, trong mỗi quả cà phê sẽ có 2 hạt nằm đối xứng, dẹt ở mặt trong.

• Tuy nhiên, khoảng 3–5% quả cà phê chỉ phát triển 1 hạt duy nhất, hạt này tròn căng, không dẹt → gọi là Culi.

• Hiện tượng này xảy ra ở cả Arabica lẫn Robusta, nhưng Culi thường được phân loại riêng khi chế biến.

2. Đặc điểm hình dáng

• Hình tròn, đầy đặn như hạt đậu nhỏ.

• Vỏ trấu bao quanh hạt thường mỏng hơn.

• Do chỉ có một hạt hấp thụ toàn bộ dinh dưỡng, hạt Culi đậm đà và giàu năng lượng hơn hạt bình thường.

3. Hương vị và chất lượng

• Culi Arabica: hương thơm tinh tế, có độ chua thanh, hậu ngọt.

• Culi Robusta: vị đậm mạnh, hàm lượng caffeine cao hơn, phù hợp với người thích gu “đậm, đắng”.

• Nhìn chung, cà phê Culi được mô tả là có vị mạnh mẽ, đậm đà hơn loại hạt thường, với độ cân bằng khá tốt.

4. Giá trị và thị trường

• Do tỷ lệ hiếm (chỉ vài % trong tổng sản lượng), cà phê Culi thường được săn lùng và tách riêng.

• Giá có xu hướng cao hơn so với hạt bình thường cùng giống.

• Ở Việt Nam, đặc biệt tại Buôn Ma Thuột và Lâm Đồng, cà phê Culi được rang xay riêng hoặc phối trộn để tạo chiều sâu cho hương vị.

5. Ứng dụng

• Thường dùng trong cà phê rang xay cao cấp.

• Được các quán cà phê hoặc thương hiệu specialty coffee sử dụng để tạo ra hương vị khác biệt.

• Có thể rang riêng (single origin peaberry) hoặc phối trộn với Arabica/Robusta thường.